Biyopsi Nedir ?

Biyopsi Nedir ?

Biyopsi, inceleme amacıyla dokudan örnek alınmasıdır. Basit, ama çok değerli bir tanı yöntemidir.Bazı hastalıklar için kesin tanı, ya­şamsal önem taşır. Eskiden belki o ka­dar önemli değildi, ama günümüzde bir­çok hastalık etkili biçimde tedavi edile­bildiğinden, hastalığın niteliğini bilmek doğru tedavi uygulanabilmesini sağla­maktadır.

Biyopsi Nedir ?

Biyopsi Nedir?

Biyopsi, inceleme amacıyla dokudan örnek alınmasıdır. Basit, ama çok değerli bir tanı yöntemidir.

Bazı hastalıklar için kesin tanı, ya­şamsal önem taşır. Eskiden belki o ka­dar önemli değildi, ama günümüzde bir­çok hastalık etkili biçimde tedavi edile­bildiğinden, hastalığın niteliğini bilmek doğru tedavi uygulanabilmesini sağla­maktadır.

Sözgelimi, kansere karşı kullanılan birçok etkili ilaç vardır. Bazı kanser tür­leri, belirli bir ilaç tipine ötekilerden da­ha iyi yanıt verirler. Bu yüzden, hangi tedavinin daha uygun olacağını kesin­likle saptamanın tek yolu, doğru tanı­ya varmak için tümörden biyopsiyle parça almaktır.

Biyopsinin en sık uygulandığı durum­lardan biri, memede kütle oluşmasıdır. Hasta, doğal olarak, bunun kanser mi, yoksa zararsız bir kist mi olduğunu an­lamak ister. Bunu kesinlikle saptamanın tek yolu da, kütleden küçük bir parça almak ve bu parçayı mikroskop altında incelemektir.

Yöntem

Biyopsi ya dıştan, deri delinerek ya da bedenin içinden, hasta bölgeye kadar sokulan bir aygıtla yapılır. Deri yoluy­la uygulanan biyopsi, ‘açık ve kapalı’ ameliyat olarak ikiye ayrılır. Açık ame­liyatta cerrah deriyi ve üzerindeki doku tabakalarını kesip açarak, biyopsisi ya­pılacak kütleye ulaşır; küçük bir parça keser ve yarayı dikerek kapatır.

Derinin hemen altındaki küçük küt­lelerin biyopsisi, lokal anesteziyle yapı­lır. Ulaşılması daha güç, sözgelimi boy­nun derinliklerinde yer alan kütlelerden biyopsi almak içinse, genel anestezi al­tında ameliyat gerekir.

Kapalı ameliyatta ya da iğne biyop­sisinde, deriden parça alınacak bölge­ye özel bir iğne sokulur. İğnenin keskin kenarları dokudan, silindir biçiminde küçük bir parça koparır ve parça, iğne ile birlikte dışarı çekilir. Bu işlem için lokal anestezi yeterlidir; iğne küçük ol­duğundan dikişe de gerek kalmaz.

Biyopsi Nerede Yapılır?

İçten biyopsi cerrahın, açık bir ame­liyata gerek kalmaksızın, parça alacağı organı ya da beden bölümünü görebil­mesi demektir. Bu işlem bir fiber optik aygıtla (tıp teknolojisinin inanılmaz bir buluşudur bu) kolaylıkla gerçekleşir. Aygıt, ışıklı (bedenin içi karanlıktır) ve esnek, ince, uzun bir borudan oluşur. Borunun ucundaki mercek, bedenin içindeki görüntünün borunun öteki ucundan görülmesini sağlar. Böylece doktor bedenin içindeki bütün girinti çı­kıntıları izleyebilir.

Bu yöntemle ya ağızdan girerek, incebağırsakları, karın içi organları; ya da makattan girerek kalınbağırsakları gö­rebilmek mümkündür. Aynı yöntem ak­ciğerlerin incelenmesinde de kullanılır. Bu amaçla yararlanılan aygıtta uzaktan kumandalı bıçak ve biyopsi örneğini kavramak için kıskaç bulunur. Biyopsi amacıyla, çok küçük (genellikle 1 mm3’ten küçük) parçalar alınması yeterlidir. Ama yanılma olasılığını ortadan kaldırmak için, kütlenin değişik yerle­rinden birkaç parça almak gerekir. Ay­gıt rahatsızlık verse de, işlem oldukça acısızdır. Ayrıca hastaya, işlemden ön­ce sakinleştirici bir ilaç verilir.

Tanı

Doku alınır alınmaz patoloji laboratuvarına iletilir ve orada, bozulmaması için, bazı işlemlerden geçirilerek para­fine gömülür.

Daha sonra dokudan ince kesitler alı­nır, özel boyalarla boyanır ve mikros­kop lamına yerleştirilir. Genel amaçlı boyalarla dokuyu oluşturan bütün hüc­reler gözlenebilir; normal ve anormal hücreler arasındaki farkı belirginleştirmek içinse özel boyalar kullanılır. Pa­toloji uzmanı, kesitte anormal hücre bu­lunup bulunmadığını, varsa hastalığın hangi aşamada olduğunu saptar. Bu tür inceleme yaklaşık bir hafta alır.

Dondurulmuş kesit

Biyopsi, açık ameliyatla yapıldıysa cerrah, yarayı dikmeden önce sorunun ne olduğunu öğrenmek isteyebilir. Söz­gelimi, memedeki kütle kanserse, daha sonra, daha geniş kapsamlı ikinci bir ameliyat yapılması gerekebilir. Oysa ikinci bir ameliyattansa, gerekli girişi­min hemen yapılması daha uygun oldu­ğundan, cerrah biyopsi sonucunu, kes­tiği yeri dikmeden öğrenmek ister.

Bu nedenle, dokuyu hemen işlemden geçirerek 15 dakika içinde kesin tanıya varılmasını sağlayan, özel,“dondurarak sabitleştirme” teknikleri geliştirilmiştir. Patoloji laboratuvarı, sonucu, telefon­la ameliyathaneye bildirir ve gerekiyor­sa cerrah, hasta hala genel anestezinin etkisindeyken ameliyatı tamamlar.

Ne yazık ki, bu yöntemle elde edilen mikroskop kesitlerinin niteliği, gelenek­sel parafin yöntemindeki kadar iyi de­ğildir. Alınan parçanın bir bölümünün daha sağlıklı bir inceleme için uzun iş­leme alınması gerekir. Bu yüzden don­durarak sabitleştirme yöntemi genel amaçla kullanılmaz.

Biyopsi ne zaman gereklidir?

Biyopsi en çok kütlelerin niteliğini saptama amacıyla uygulanır. Kütlelerin selim olup olmadığının anlaşılması ko­lay değildir. O yüzden, kesin tanı koya­bilmek için biyopsi yapılır. Böbrek ve karaciğer hastalıklarında da tedaviye ge­çilmeden önce, tanıya ilişkin daha ay­rıntılı bilgi gerekirse, biyopsi yapılabi­lir.

Nerede yapılır?

Biyopsi, çoğunlukla hastanede uygu­lanır. Derinin hemen altındaki küçük bir kütlenin biyopsisi birkaç dakikadan fazla sürmez. Açık biyopsilerde ise has­tanede en az 24 saat kalmak gerekir.

İçten biyopsi için fiber optik aygıtın kullanılması, hastanın o günü hastane­de geçirmesi demektir. İşlem, aslında yarım saat kadar sürer; ama hasta bir süre gözlem altında tutulması ve sakin­leştiricinin etkisi hafifleyinceye kadar beklemesi için, birkaç saat hastanede alıkonur.

Karaciğer ve böbrek gibi organların biyopsisi için hasta genellikle hastane­ye yatar. Bunun nedeni, biyopsi işlemi­nin daha uzun sürmesi değil, sorun çık­ması olasılığına karşı hastanın daha uzun süre denetim altında tutulması ge­reğidir. Zaten çoğunlukla hastaya bi­yopsiden başka testlerin de uygulanması söz konusudur.

Yan etkiler

Biyopsinin hiçbir yan etkisi olmadı­ğından bu konuda korkuya kapılmanın anlamı yoktur. Anestezinin etkisi geçin­ce biyopsi yarası biraz ağrıyabilir; ama bu ancak bir-iki gün sürer. Derialtında kanama görülse bile kısa zamanda ken­diliğinden yok olur.

Hepatit geçirdiğim için karaciğerimden biyopsi istendi. Sarılığın yalnızca dinlenme ve rejimle tedavi edildiğini sanırdım. Biyopsinin nedenini açıklayabilir misiniz?

Karaciğerin iltihaplanması demek olan hepatitin birçok türü, uygun rejim ve dinlenmeyle geçer. Bununla birlikte biyopsiyle farklı hepatit türlerini ayırt etmek ve türü saptanırsa, değişik tedavi yöntemleri uygulamak mümkün olabilir. Ayrıca biyopsiyle hastalığın seyri de izlenebilir.

Biyopsi ağrılı bir işlem midir?

Deriden yapılan biyopsi lokal anesteziyle uygulanır ve işlem sırasında acı duyulmaz. Birkaç saat sonra anestezinin etkisi geçince, biyopsi yeri biraz acımaya başlar. Bedenin içini görmeye yarayan aygıtla yapılan biyopsi ise, rahatsızlık verir, ama ağrılı değildir.

Göğsümde bir kütle var.

Doktorum, kanser olmadığını söylüyor, ama yine de benden hastanede biyopsi yaptırmamı istiyor. Neden?

Meme kanseri küçük bir kütle halinde belirir. Bu yüzden kütleler ne kadar zararsız görünürse görünsün, yine de habis olup olmadıklarının kesinlikle saptanmaları gerekir. Bunun tek yolu da, biyopsidir.

Mide röntgenim çekildi ve ülser saptandı. Şimdi de doktor ülserin biyopsisinin yaptırılması gerektiğini söylüyor. Bu nasıl yapılır?

Kullanılan aygıt, aydınlatma ve görme sistemleriyle donatılmış, esnek bir borudur. Ucunda biyopsi için, uzaktan kumandalı kesici bir parça vardır. Sakinleştirici verilen hasta boruyu yutar, doktor da ülserden, görerek parça alır.

Biyopsi Nedir Yöntem Tanı Kesit
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
Atlantis Yatak Odası Takımı
Atlantis Yatak Odası Takımı
Liza Yatak Odası Takımı
Liza Yatak Odası Takımı