Devlik hastalığı nedir.

Devlik hastalığı nedir.

Boyları aşırı uzayan kişilerde ‘devlik’ten söz edilir. Çok ender görülen bu hastalık, tanı erken konursa başarıyla tedavi edilebilir. Devlik ile onunla yakından ilgili olan akromegali, büyüme sürecinde, kemik gelişmesini etkileyen bir bozukluktan kaynaklanır. Akromegalide yalnız yüz (özellikle burun), çene, el ve ayaklarda aşırı büyüme görülür. İki hastalığın ne­deni de hipofizden aşırı büyüme hormo­nu salgılanmasıdır. Eğer bu durum er­genlikten önce ortaya çıkarsa devlik, da­ha sonra gelişirse akromegali görülür.

Devlik hastalığı nedir.

Devlik Nedir

Boyları aşırı uzayan kişilerde ‘devlik’ten söz edilir. Çok ender görülen bu hastalık, tanı erken konursa başarıyla tedavi edilebilir.

Devlik ile onunla yakından ilgili olan akromegali, büyüme sürecinde, kemik gelişmesini etkileyen bir bozukluktan kaynaklanır. Akromegalide yalnız yüz (özellikle burun), çene, el ve ayaklarda aşırı büyüme görülür. İki hastalığın ne­deni de hipofizden aşırı büyüme hormo­nu salgılanmasıdır. Eğer bu durum er­genlikten önce ortaya çıkarsa devlik, da­ha sonra gelişirse akromegali görülür.

 

Nedenleri

Hipofiz, beynin altında, kafatasının tabanında yer alır. Ürettiği en az dokuz hormonun yapılarının birbirine benze­mesine karşılık, her birinin ayrı bir gö­revi vardır. Bu hormonlardan biri desomatotropin ya da öbür adıyla büyüme hormonu ’dur. Hipofizde oluşan tümör­ler, bezin aşırı hormon üretmesine ne­den olarak, hastanın yaşma göre devliğe ya da akromegaliye yol açarlar.

İki hastalık da kemiklerin gelişmesiyle yakından ilgilidir. Uzun kemiklerin bo­yu “epifiz” adı verilen bir kıkırdak ta­bakasının yerini, kemik ve kalsiyuma bı­rakmasıyla uzar. Buna karşılık beden de eksilen kıkırdağı tamamlamak üzere üretimini hızlandırır.

Sonunda, belli bir yaşta kemiğin da­ha fazla uzaması olanaksızlaşır. Bu yaş­tan sonra kemiğin ancak çapı artabilir. Epifizin büyüme hızını düzenleyen en önemli etken, büyüme hormonudur. Beslenme, belirli vitaminler ve başka hormonlar da bir ölçüde etkili olurlar.

Eğer büyüme durmadan önce herhan­gi bir tümör, hipofizin aşırı hormon sal­gılamasına yol açarsa, kemikler henüz gelişmekte olduğundan, hastanın boyu 210-250 cm’ye ulaşabilir. Aşırı salgı da­ha ileri yaşta, kemik büyümesinin dur­masından sonra başlarsa, akromegali, yani kemik kalınlaşması gözlenir.

Devlik Hastalığı

Devliğin en belirgin özelliği, hastalık denetim altına alınıncaya kadar hasta­nın boyunun anormal büyümesidir. Hi­pofizin geri kalan bölümü de hasar gör­müşse, hastanın bitkinlik ve yorgunluk gibi şikayetleri olur. Hastalık hipofizden salgılanan cinsel hormonları da etkiler, cinsel organlar ile yumurtalık­lar gereğince gelişmez ve bu durum kı­sırlıkla sonuçlanır.

Akromegali ise çok daha yavaş iler­leyen belirtiler verir. Yüz genişler, çene ve burun büyür, alt çene dişleri, üst diş­lerin önüne gelecek biçimde kapanma­ya başlar. El ve ayaklar kalınlaşarak ge­nişler, sırt kamburlaşır. Dudak, dil, kulak ve burundaki yumuşak dokular büyür; bazen ses telleri de kalınlaşır ve ses kalın, kısık bir hal alır.

Devliğin tanısı kolaydır; ama akromegalide belirtilerin yalnızca bir bölümü bulunduğu zaman tanıya varmak güç olabilir.

Değişiklikler çok yavaş gerçekleştiğin­den, hastanın yakınları tarafından fark edilmeyebilir. Hastalığı ilk saptayan ki­şi, çoğunlukla hastayı yıllardan beri görmemiş olan bir dostu ya da ilk kez git­tiği bir doktordur. Kuşkulu durumlar­da kanda büyüme hormonu düzeyinin saptanması, tanıya yardımcı olur.

Devlik hastalıgının belirtileri

Hem devlikte, hem de akromegalide başlıca tehlike, tümörün büyüyerek hi­pofizin geri kalan bölümünü de tahrip etmesi ve bu yüzden başka metabolizma rahatsızlıklarının doğmasıdır. Bu du­rumda başka hipofiz hormonlarına ba­ğımlı olan tiroit de çalışamaz, bitkinlik ve yorgunluk artarak ölüme kadar iler­ler. Devlikte ayrıca cinsel organlar da gelişmez ve hastalar kısır kalır.

Akromegaliye çoğunlukla şeker has­talığı ile yüksek tansiyon rahatsızlıkları eşlik eder. Damarlar zayıflar, kalp kri­zi, inme ve böbrek hastalıkları olasılığı artar. Cinsel istek azalır; görme bozuk­lukları ortaya çıkabilir.

Bütün bu etkenler sıkı biçimde denet­lenmezse hastanın ömrünü kısalttıkla­rından, gerek devlikte, gerekse akrome­galide, tanıdan hemen sonra tedaviye geçmek gerekir.

Devlik Tedavisi

Şikayete yol açan tümör ya ameliyatla çıkarılır ya da ışın tedavisiyle yok edi­lir.

Ameliyat yapılırsa, bazen, tümör çı­karıldıktan sonra normal hipofiz doku­sunun geri kalan bölümü yerinde bıra­kılarak, öteki bezlerin normal çalışma­larını sürdürmeleri sağlanabilir.

Işın tedavisine (radyoterapi) başvuru­lursa, burnun üst bölümünden uzatılan aletlerle hipofizin yanma, itriyum adlı radyoaktif bir element yerleştirilir. Bu yöntemin sakıncası, yalnız tümörün de­ğil, bütün hipofizin tahrip edilme tehli­kesidir. Bu durumda daha sonraki dö­nemde hastaya gerekli hormonların ilaç­lar halinde verilmesi zorunlu olur.

Aşırı büyüme hormonu salgılanması­nı önleme amacıyla uygulanan yeni bir yöntem de, “bromokriptin” adlı ilaçtan yararlanmaktır. Bazı doktorlar bu teda­vi yolunu yeğlerler.

 Devlik genetik midir

Uzun boylu olmak korkulacak bir so­run değildir. Buna karşılık, aşırı büyü­me hormonu, devliğe ya da akromega­liye yol açabileceğinden ciddi bir tehli­ke yaratır ve İki hastalıkta da yaşamı ciddi ölçüde kısaltan durumlar ortaya çıkar.

Hem akromegali hem devlik, oldukça ender görülen hastalıklardır. Ayrıca her iki durumun da kalıtımla geçmesi söz ko­nusu değildir. Ancak tanı konulduğun­da hemen tedaviye başlamak gerekir. Gü­nümüzde gelişen tıp bilimiyle bu tür hor­mon kökenli rahatsızlıkların tedavisi ola­naklı hale gelmiştir. İki durumda da so­run yalnızca aşırı büyüme ya da bölgesel irileşme değildir. Bütün bedeni ilgilendi­ren sorunları (kalp, böbrek, şeker hasta­lığı, körlük gibi) da birlikte getirdiğinden devlik ile akromegalinin tedavisi hoş ol­masa da kesinlikle gereklidir. Hipofiz çı­karılsa bile, eksik hormonlar dışarıdan verilebilir. Böylece hipofizin eksikliği, kı­sırlığın dışında giderilmiş olur.

Devlik İle İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Dünyanın gelmiş geçmiş en uzun boylu adamı kimdir?

Kayıtlara göre dünyanın en uzun boylu adamı 1940 yılında ölen, 2,74 m boyundaki bir Amerikalıdır. Günümüzde de bu rekora yaklaşan az sayıda erkek ve kadın vardır.

İki yaşındaki kızım yaşına göre inanılmayacak kadar uzun boylu. Bu kadar uzamasının nedeni devlik olabilir mi?

Çok küçük yaşta devlik son derece az görülür; çocuk beş yaşını ve normal boyu geçinceye kadar doktorlar hastalıktan kuşkulanmaz. Bir başka belirti de, açıldığı zaman kolların uzunluğu ile boy arasındaki orandır. Kol açıklığı, devlik dışında boyu geçmez.

Devlik kalıtsal mıdır?

Hayır. Uzun boylu olmak anne-babadan geçen kalıtsal bir özelliktir; ama devlik kalıtsal değildir.

Zeka geriliği ile devlik arasında bir ilişki var mıdır?

Y Hayır. Devliğe yol açan hipofiz tümörlü kişilerin zekaları normaldir. Buna karşılık, devlik ile akromegali, özellikle tümör hipofizi tahrip ettiği zaman başka sorunlar doğurur. Bunlar arasında yorgunluk, kısırlık, yüksek tansiyon, şeker hastalığı ve belki de körlük sayılabilir. Modern beyin cerrahisi yöntemleri ve hormon tedavisi sayesinde bu sorunların birçoğunun üstesinden gelmek olanaklıdır.

35 yaşındayım ve birden iki numara büyük ayakkabı giymem gerektiğini fark ettim. Nedeni akromegali olabilir mi?

Ayağın kalınlaşıp büyümesi, akromegali belirtilerindendir; ama tanı için bunun, yüksek büyüme hormonu düzeyi gibi başka ayırt edici belirtilerle birlikte bulunması gerekir. Yine de kaygılanıyorsanız bir doktora başvurmanız yerinde olur.

Devlik Hastalığı Devlik hastalıgının belirtileri Devlik Tedavisi Devlik genetik midir Devlik İle İlgili Sıkça Sorulan Sorular
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
11.5 milyon kişiye sicil affı müjdesi
11.5 milyon kişiye sicil affı müjdesi
Kayseri patlamasında otobüsteki sivil kimdi?
Kayseri patlamasında otobüsteki sivil kimdi?